“استیون اسپیلبرگ” یکی از بزرگترین و تاثیرگذارترین رویاپردازان تاریخ سینماست. او توانسته مرز بین سینمای تجاری و هنری را محو کند و با آثاری متنوع، نسلهای مختلفی از مخاطبان را مجذوب خود کند؛ از هیجان دایناسورهای پارک ژوراسیک تا لحظات تلخ و عمیق فهرست شیندلر. به مناسبت ۷۹ سالگی این کارگردان بزرگ در دسامبر ۲۰۲۵، در سایت ساعت هفت قصد داریم با معرفی ده فیلم برتر استیون اسپیلبرگ و بررسی کارنامه درخشانش، همراه شما باشیم.



❖ بیوگرافی کوتاه استیون اسپیلبرگ
استیون اسپیلبرگ تهیه کننده، فیلمنامه نویس و کارگردان امریکایی متولد ۱۸ دسامبر سال ۱۹۴۶ در شهرِ سینسیناتیِ اوهایو در آمریکا میباشد. مادرش لیا رستوران دار و پیانیست بود و پدرش آرنولد اسپیلبرگ مهندس الکترونیک بود و در یک شرکت توسعه کامپیوتر کار میکرد. پدر و مادر او یهودی ارتودکس بودند و پدربزرگ و مادربزرگش نیز یهودیانی از اکراین بودند.
اسپیلبرگ یکی از بهترین کارگردانان سینمای هالیوود است. او یکی از پیشگامانِ عصرِ جدید هالیوود و یکی از معروفترینترین و محبوبترین کارگردانان تاریخ سینما محسوب میشود. او برای اولین بار با ساخت فیلمهای سینمایی در اوایل سال ۱۹۷۰ به عنوان یکی از جوانترین کارگردانهای سینما سر زبانها افتاد. فیلم تحسین شدهی *Duel* (محصول سال ۱۹۷۱) اولین فرصت را برای او فراهم کرد تا خود را مطرح کند و او قدمهای نخستینِ موفقیتش را برای تبدیل شدن به یکی از موفقترین کارگردانهای تاریخ سینما به شکل منظم و متوالی برداشت. اما مسلما فیلم *Jaws* محصول سال ۱۹۷۵ بود که توانست او را به قلههای موفقیت ببرد و ره صد ساله را برایش طی کند.
اسپیلبرگ یکی از پولسازترین کارگردانهای تاریخ سینما محسوب میشود. او با بیش از ۱۰.۵ میلیارد دلار فروش کلی آثارش در صدر پولسازترین کارگردانهای تاریخ سینما قرار گرفته است و این را میتوان به دلیل آثار سرگرم کننده و متفاوت او در ژانرهای مختلف دانست. او تا به حال ۱۷ بار نامزد اسکار شده و سه بار توانسته این جایزه را دریافت کند. او برای فیلمهای *Saving Private Ryan* (بهترین کارگردان) و همینطور فیلم *Schindler’s List* (بهترین کارگردان و بهترین فیلم) برنده جایزه اسکار شده است.
- اسکار: ۳ بار برنده (۲ بار بهترین کارگردانی برای Schindler’s List و Saving Private Ryan و ۱ بار بهترین فیلم برای Schindler’s List)
- گلدن گلوب: ۴ بار برنده و ۲۰ بار نامزدی
- بفتا: ۲ بار برنده
- پولسازترین کارگردان تاریخ سینما با فروش بیش از ۱۰.۵ میلیارد دلار.
فیلمهایی در ژانرهای مختلف و برای سلایق گوناگون
اسپیلبرگ به خاطر عناوین متفاوت در ژانرهای مختلفش بسیار معروف است. تقریباً میتوان گفت در هر ژانر یک فیلم خوب یا عالی از او میتوان نام برد. فیلمهای او فانتزی، تاریخی، تخیلی و یا برخی ترکیبی از همه اینها با استفاده کمنظیر از رنگها، جلوههای ویژه و قاب بندیهای متمایز هستند و اینها از دلایلی است که فیلمهای او را تاثیرگذار، جذاب و پرفروش کردهاند. او فراتر از یک فیلمساز معمول بلکه یک هنرمند است که از زاویهی دوربین نه تنها دنیای سینما بلکه دنیای سرگرمی را معنای متفاوتی بخشید.
❖ معرفی ۱۰ فیلم برتر استیون اسپیلبرگ
با توجه به عناوین کم نظیری که اسپیلبرگ در کارنامهاش دارد، انتخاب ده فیلم از بین آنها کار بسیار مشکلیست. ما سعی کردیم لیستی در سبکهای گوناگون از این فیلمسازِ موفق برایتان جمع آوری کنیم. فیلمهایی که همهی آنها ارزش دیدن چندباره را دارند و در کنار تاثیرگذار بودن بسیار جذاب هستند.
10.Minority Report (2002)

- ژانر: علمی-تخیلی، نئو نوآر
- بازیگران اصلی: تام کروز، کالین فارل
- بودجه / فروش گیشه: ۱۰۲ میلیون دلار / ۳۵۸ میلیون دلار
- نکته جذاب: فیلم بر اساس داستانی از «فیلیپ کی. دیک» ساخته شده است. اسپیلبرگ برای اینکه جهان آینده فیلم منطقی به نظر برسد، گروهی از کارشناسان آیندهشناسی را استخدام کرد.
فیلم “گزارش اقلیت” یکی از تاریکترین و پیچیدهترین آثار علمی-تخیلی اسپیلبرگ است. این فیلم که بر اساس داستان کوتاهی از فیلیپ کی. دیک ساخته شده، در سال ۲۰۵۴ روایت میشود؛ جایی که پلیس واشنگتن دیسی با استفاده از سه پیشگو به نام “پریکوگها”، میتواند مجرمان را پیش از ارتکاب جرم دستگیر کند! تام کروز در نقش رئیس این واحد، پس از آنکه خود متهم به قتل آینده میشود، باید برای اثبات بیگناهیاش فرار کند. اسپیلبرگ در این اثر با خلق دنیایی بصری خیرهکننده و نئو-نوآر، سوالات عمیقی درباره اختیار، جبر و امنیت مطرح میکند.
9.Close Encounters of the Third Kind (1977)

- ژانر: علمی-تخیلی، ماجراجویی
- بازیگران اصلی: ریچارد درایفس، فرانسوا تروفو
- بودجه / فروش گیشه: ۱۹ میلیون دلار / ۳۰۶ میلیون دلار
- نکته جذاب: این فیلم یکی از اولین فیلمهایی بود که موجودات فضایی را نه بهعنوان مهاجم، بلکه به عنوان موجوداتی کنجکاو و صلحجو به تصویر کشید.
فقط دو سال از انتشار فیلم آروارهها میگذشت که اسپیلبرگ با فیلم “برخورد نزدیک از نوع سوم” بار دیگر علاقهمندان و منتقدین سینما را مجذوب فیلمسازیاش کرد. فیلمی خوش ساخت که درباره اسرار فاش نشده فضا و موجودات ناشناخته در دل کهکشان است. داستان فیلم از صحرای سونورا آغاز میشود جایی که دانشمند فرانسوی (کلود لاکومب) و یک مهندس برق (روی نیری) با پدیدههای فضایی عجیب روبرو میشوند. اسپیلبرگ بار دیگر نشان میدهد که برای انتقال تجربههایی منحصر به فرد و ساخت فیلمهایی کاملا متفاوت پا به دنیای سینما گذاشته است. این فیلم به دلیل استفاده از جلوههای ویژه پیشگامانهاش که در آن زمان انقلابی محسوب میشدند، قابل توجه است.
8.Catch Me If You Can (2002)

- ژانر: بیوگرافی، جنایی، کمدی
- بازیگران اصلی: لئوناردو دیکاپریو، تام هنکس
- بودجه / فروش گیشه: ۵۲ میلیون دلار / ۳۵۲ میلیون دلار
- نکته جذاب: داستان فیلم بر اساس واقعیت زندگی فرانک آبگنل جونیور است که قبل از ۱۹ سالگی میلیونها دلار کلاهبرداری کرد و خود را خلبان و پزشک جا زد.
“اگه میتونی منو بگیر” شاهکاری در ژانر بیوگرافی/کمدی جنایی است. فیلم داستان واقعی فرانک آبگنل جونیور (لئوناردو دیکاپریو) را دنبال میکند؛ یک نابغه کلاهبرداری که قبل از ۲۰ سالگی میلیونها دلار با جعل چک به جیب زد و در نقش خلبان، دکتر و وکیل ظاهر شد، در حالی که مأمور افبیآی (تام هنکس) سرسختانه به دنبال اوست… شیمیِ عالی بین تام هنکس و دیکاپریو و لحن پرنشاط اسپیلبرگ، این فیلم را به یک کلاسیک مدرن تبدیل کرده است. فیلم نامزد دو جایزه اسکار شد و هنوز هم یکی از بهترین فیلمهای جناییِ بدون خونریزیِ تاریخِ سینما محسوب میشود.
7.The Fabelmans (2022)

- ژانر: درام، اتوبیوگرافیک
- بازیگران اصلی: گابریل لابل، میشل ویلیامز
- بودجه / فروش گیشه: ۴۰ میلیون دلار / ۴۶ میلیون دلار
- نکته جذاب: این فیلم اتوبیوگرافیک (زندگینامه خود کارگردان) است و اسپیلبرگ این اثر را به مادر و پدرش تقدیم کرده است که تاثیر زیادی بر دیدگاه او به سینما داشتند.
“خانواده فیبلمن” یک اثر بسیار شخصی و عمیق از استیون اسپیلبرگ است که به ریشههای علاقهاش به سینما میپردازد. این فیلم داستان زندگی سامی فیبلمن را روایت میکند که در دوران کودکی و نوجوانی خود، با مشکلات خانوادگی و کشف قدرت جادویی دوربین در حال دستوپنجه نرم کردن است. این فیلم برخلاف بلاکباسترهای مشهور او، یک درام بالغ و احساسی است. این فیلم نامزد ۷ جایزه اسکار (از جمله بهترین فیلم و بهترین کارگردانی) شد و توانست جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم درام و بهترین کارگردانی را از آن خود کند و نشان داد که اسپیلبرگ حتی پس از دههها فعالیت، همچنان حرفی برای گفتن دارد.
6.JURASSIC PARK (1993)

- ژانر: علمی-تخیلی، ماجراجویی
- بازیگران اصلی: سم نیل، لورا درن
- بودجه / فروش گیشه: ۹۳ میلیون دلار / ۱.۰۳ میلیارد دلار
- نکته جذاب: در زمان اکران، پرفروشترین فیلم تاریخ سینما بود و انقلابی در صنعت جلوههای ویژه کامپیوتری (CGI) ایجاد کرد.
پارک ژوراسیک فیلمی ماجراجویی علمی تخیلیست که میتوان از آن به عنوان رعبآورترین عنوان اسپیلبرگ بعد از آروارهها نام برد. این فیلم با فروش بیش از ۱ میلیارد دلاری، جزو پرفروشترین عناوین تاریخ سینما محسوب میشود. اسپیلبرگ با پارک ژوراسیک و دنیای دایناسورها، هیجانِ یک ماجراجویی غیرقابل پیش بینی را برای سینما دوستان خلق کرد. این فیلم در سال ۱۹۹۴ توانست سه جایزه اسکار بهترین صداگذاری، بهترین جلوههای صوتی و بهترین جلوههای تصویری از آن خود کند که نشان از خوش ساخت بودن اثر در زمان خود دارد.
در داستان فیلم آمده است، دیرینه شناسی به نام John Hammond یک پارک تفریحی در جزیرهی خیالی کاستاریکا با کمک شبیه سازی دایناسورها خلق میکند. اما انگار دایناسورها از کنترل خارج شدهاند و اتفاقات خوفناکی در طول ماجرای فیلم برایشان پیش میآید و …
5.E.T. The Extra-Terrestrial (1982)

- ژانر: علمی-تخیلی، فانتزی، خانوادگی
- بازیگران اصلی: هنری توماس، درو بریمور
- بودجه / فروش گیشه: ۱۰.۵ میلیون دلار / ۷۹۲.۹ میلیون دلار
- نکته جذاب: فیلم E.T. تا ۱۱ سال پرفروشترین فیلم تاریخ بود. همچنین این فیلم در ۱۰ رشته نامزد اسکار شد که ۴ جایزه را از آن خود کرد.
فیلم ئی.تی. موجود فرازمینی یک داستان علمی تخیلی ماجراجوییست که داستان یک فضاییِ دلتنگِ سرزمینش را روایت میکند که توسط پسر کوچکی به نام Elliott در روی زمین پیدا میشود. فیلم ئی.تی. یکی از دلایلیست که از اسپیلبرگ به عنوان کارگردانی موفق در بازی گرفتن از کودکان نام میبرند. او به شکل حیرت انگیزی بازی قدرتمند و احساسی از Henry Thomas در حالی که تنها یازده سال داشت، گرفته است. خیلی زود حیرت اولیه داستان در هنگام پیدا شدن موجود فضایی به یک رابطه احساسی و عمیق بین ئی.تی. و پسربچه تبدیل میشود و تلاش Elliott برای ارتباط برقرار کردن و درنهایت برگرداندن او به سیارهاش، ماجرایی اعجاب انگیز و خاطره انگیزی را در طول فیلم خلق میکند.
4.Jaws (1975)

- ژانر: وحشت، هیجانانگیز
- بازیگران اصلی: روی شایدر، رابرت شاو
- بودجه / فروش گیشه: ۹ میلیون دلار / ۴۷۲ میلیون دلار
- نکته جذاب: آروارهها به عنوان اولین فیلم بلاکباستر تابستانیِ تاریخ شناخته میشود و صنعت اکران فیلم در هالیوود را برای همیشه تغییر داد.
از فیلم آروارهها میتوان به عنوان یکی از هیجان انگیزترین و غیرقابل پیشبینیترین فیلمهای تاریخ سینما یاد کرد. آروارهها یک فیلم جذاب و خوش ساخت است که حتی بعد از گذشت سالها روایت داستانیاش همچنان یک معیار برای ساخت فیلمهای پرفروش محسوب میشود. این اولین قدم بزرگ برای استیون اسپیلبرگ در راه تبدیل شدن به یکی از موفقترین کارگردانهای تاریخ سینما بود و با اینکه تنها ۹ میلیون دلار هزینه برای ساختش صرف شده بود توانست ۴۷۲ میلیون دلار در باکس آفیس فروش داشته باشد و تا قبل از انتشار فیلم جنگ ستارگان پرفروشترین فیلم تاریخ سینما محسوب میشد. داستان فیلم از جزیره آمیتی آغاز میشود جایی که حمله یک کوسه بزرگ به یک دختر، سرآغازی بر یکی از هیجان انگیزترین و خوفناکترین داستانهای دنیای سینما میشود. فیلم آروارهها در اسکار نیز توانست چهار بار نامزد شود و سه جایزه بهترین صداگذاری، موسیقی و ادیت را بدست بیاورد.
«آروارهها» اولین فیلم مهم و بزرگ هالیوودی بود که بخش عمدهای از فیلمبرداری اصلی آن با حضور بازیگران اصلی، در اقیانوس آزاد و دور از ساحل انجام شد. این تصمیم باعث شد تولید فیلم به خاطر مشکلات شدید آب و هوایی، غرق شدن تجهیزات و اختلالات کوسههای مکانیکی با مشکل رو به رو شود، اما در نهایت، واقعگرایی بینظیری به فیلم بخشید.
3.Raiders of the Lost Ark (1981)

- ژانر: اکشن، ماجراجویی
- بازیگران اصلی: هریسون فورد، کارن آلن
- بودجه / فروش گیشه: ۲۰ میلیون دلار / ۳۸۹.۹ میلیون دلار
- نکته جذاب: شخصیت ایندیانا جونز با همکاری اسپیلبرگ و جرج لوکاس خلق شد و الهامبخش صدها فیلم و بازی ماجراجویی پس از خود بود.
چه کسی به جز اسپیلبرگ میتواند یک ماجراجویی غیرقابل پیشبینی، هیجان انگیز، عمیق و تا ابد ماندگار خلق کند؟ در سال ۱۹۸۱ او آغازگر یکی دیگر از فرانچایزهای مطرح تاریخ سینما میشود و ایندیانا جونز متولد میشود. از مهاجمان صندوق گمشده میتوان به عنوان یکی از سرگرم کنندهترین فیلمهای ماجراجویی تمام دوران یاد کرد. داستان فیلم سال ۱۹۳۶ و شخصیت ایندیانا جونز (باستان شناس آمریکایی) را دنبال میکند که به دنبال بدست آوردن مجسمه طلایی به معبد باستانی در پرو میرود. نازیها درپی جستجو برای پیدا کردن کشتی میثاق هستند و جونز راهیِ یک ماجراجویی هیجان انگیز برای یافتن این لوح میشود و… فیلم در فصل جوایز ۸ بار نامزد اسکار شد و توانست چهار جایزه را از آن خود کند.
2.Saving Private Ryan (1998)

- ژانر: جنگی، درام
- بازیگران اصلی: تام هنکس، مت دیمون
- بودجه / فروش گیشه: ۷۰ میلیون دلار / ۴۸۲.۳ میلیون دلار
- نکته جذاب: صحنه ۲۰ دقیقهای آغازین در نرماندی، یکی از واقعگرایانهترین و تاثیرگذارترین صحنههای جنگی تاریخ سینما محسوب میشود.
تلاش برای یافتن سرباز رایان، تنها یک امید است؛ تنها یک شانس برای پیدا کردن هدف. — کاپیتان میلر
نجات سرباز رایان یکی از بهترین فیلمهای جنگی ساخته شده در دنیای سینماست. از همان دقایق طوفانی ابتدایاش میتوانید ایدههای متمایز اسپیلبرگ را در خلق یک جنگ واقعی حس کنید. صحنههایی بیپرده تا بیننده را بیشتر با عمق خشونت جنگ آشنا کند. فیلم با بازی کم نظیر تام هنکس، جلوههای میدانی خارق العاده، فیلمبرداری کم نقص معنای نوینی به ژانر جنگی بخشید. داستان فیلم در مورد کاپیتان میلر و ماموریت او برای یافتن سربازی به نام رایان است که تمام خانوادهاش در راه وطن جان خود را گذاشتهاند و او آخرین بازمانده از خانوادهاش محسوب میشود. فیلم در فصل جوایز با یازده نامزدی در اسکار و برنده شدن در پنج تای آن (ازجمله بهترین کارگردانی برای اسپیلبرگ) جزو محبوبترین فیلمها در فصل جوایز به شمار میآید.
بررسی فیلم Saving Private Ryan / نجاتِ یک آرمان1.Schindler’s List (1993)

- ژانر: تاریخی، درام، بیوگرافی
- بازیگران اصلی: لیام نیسون، بن کینگزلی، رالف فاینس
- بودجه / فروش گیشه: ۲۲ میلیون دلار / ۳۲۱.۳ میلیون دلار
- نکته جذاب: اسپیلبرگ دستمزدش را برای این فیلم نپذیرفت و آن را “پول خون” نامید و سودش را به بنیاد یادبود هولوکاست اهدا کرد.
فهرست شیندلر یکی از تلخترین و تاثیرگذارترین فیلمهای تاریخ سینما با سکانسهای بیادماندنی و تکرار نشدنیست. فیلمی که هم اکنون در رده ششم ۲۵۰ فیلم برتر تاریخ سینما در سایت IMDB جای گرفته است. فیلم وحشتِ ناگوارِ هولوکاست توسط آلمان نازی را به شکلی کاملا تاثیرگذار خلق میکند. در فهرست شیندلر اسپیلبرگ نشان میدهد تا چه اندازه قدرتِ به تصویر کشیدنِ لحظات دراماتیک را دارد. استفاده از رنگ بندیهای خاص (به جز آن “دختربچه با پیراهن قرمز” که نماد امید است)، قاب بندیهای معنادار، آهنگهای شنیدنی و بسیار درد آور از دلایلیست که این فیلم را برای همیشه نزد سینما دوستان ماندگار کرده است. فیلم از بین ۱۲ نامزدی که در اسکار داشت توانست ۷ جایزه (از جمله بهترین فیلم و بهترین کارگردانی) را بدست بیاورد.
استیون اسپیلبرگ چند جایزه اسکار برده است؟
اسپیلبرگ تاکنون ۳ جایزه اسکار برده است: دو جایزه بهترین کارگردانی برای «فهرست شیندلر» و «نجات سرباز رایان» و یک جایزه بهترین فیلم برای «فهرست شیندلر»
پرفروشترین و تأثیرگذارترین فیلمهای استیون اسپیلبرگ کدامند؟
از نظر فروش جهانی، «پارک ژوراسیک» و «ئی.تی. موجود فرازمینی» پرفروشترین آثار او هستند. اما «آروارهها» اولین فیلم بلاکباستر تابستانی تاریخ محسوب میشود.
فیلم «خانواده فیبلمن» (The Fabelmans) در کارنامه اسپیلبرگ چه اهمیتی دارد؟
این فیلم (محصول ۲۰۲۲) یک اثر اتوبیوگرافیک و بسیار شخصی است که نامزد ۷ جایزه اسکار شد و به ریشههای علاقه اسپیلبرگ به سینما میپردازد.
















